Di nihêrîna pêşîn de, bêjeyên "perwerdehiyê" û "êş" li hev kirin. Mirovê nûjen, ku kêm û kêm bi laşê xwe û subcîskê xwe guhdarî dike, ji xwezayê îşaretek zelal winda dike, ku ev ji wî re bû potansiyel ku xwe fêm bike û alîkariya laşê xwe bike. Perwerdehiya êşê qadek e ku armanca wî ew e ku meriv hîn bike ku laşê xwe jî di rewşên krîtîk de kontrol bike. Piştra, êş ne tenê di derheqê neurophysiology de, lê her weha di derbarê peresînê de jî heye.

Painima êş hewceyê balê dike

Piraniya kesên ku berê li jor pîrê Maslow li ser xwe-rastbûn, pêşkeftin, afirîner, û hwd têne hûr kirin. When gava ku mirovekî hyperaktîf a nûjen êşek hişk bikişîne, riya zûtirîn û hêsan e ku bêhntengiyên bêhnteng (û bi tevahî cûda di hişmendiyê de) bisekinin - tovên pûç bikin û li ser navnîşek bêdawî ya tiştan li notebook xwe bisekinin.

Em ji bin hiş ve dizanin ku her êş ji laşê me re îşaretek girîng e. Lê em bêhemdî hêvî dikin ku em neçar bimînin ku demek dirêj di navgîn, sedem û çareseriya tevlihev a pirsgirêka vê sînyalê êşdar de biçin. Qe nebe dê wextê me hebe ku em hemî "kirin" -ên xwe bikin.

Painîn di derheqê destûra xwe de ye ku meriv bihêle hest û hestên xwe bijî. Xwe ji xwe re bide şiyandin ku: "Ez hebim! Pêwîstiya me bi baldarî û çareseriyê heye! " Bîrnegirtina êşê mîna girtina derî li agirek li jûreyek din e, lê hîn jî di xetereyê de ye.

Ew diêşîne? Andawa û çima perwerdehiyek derheqê êşê bistînin

Hêrsa êş bi hev re ji hêla laş û mêjî ve tê hilberandin. Heke em nekarin sedemê êş bibînin an bi zû em jê sûd werbigirin, em dikarin bandorê li fikir û peresana me bikin. Perwerdehiya êşê armanc dike ku nexweşan fêr bibe ku êşa wan rehet bikin û başkirina wan alîkar bike. Ji ber vê yekê, em dikarin bibêjin ku zanista êşê, awayek ramanê ye, ne destwerdan.

Neurofizîologên pêşeng zanyarîya êşê bikar tînin da ku meriv rêwîtiyek dermankirî ya kesane, dîroka êşa nexweşê bi rêve bike. Di heman demê de, bijîşk dibêjin: "Perwerde divê tiştek be ku em bi mirovan re bikin, ne ya ku ji bo mirovan têne kirin."

Joletta Belton di wê de blog di derheqê hest û êşê bi riya zanist û çîrokbêjiyê de dinivîse. Ew îdîa dike ku mirov heywanên biyolojîk ên bihêz in. Zanista êşê delîl e ku her êş rast û subjektîf e. Mirovên ku bi êş dijîn dizanin ku êş çi çêtirîn e, hetta ku ew peyvan nikaribin tecrûbeya xwe diyar bikin. Gava ku ji wan re tê gotin ku sedemek ji êşa wan tune, mirov aciz û hêrs dibin ku "hemû pirsgirêk di serê wan de ne" an ku tiştek nayê serê wan.

Poldayî? Heke doktorê we ji we re vedibêje ku hestên we di çîrokên we yên li ser êşê de biçûk û ewle ne, divê hûn pisporek bibînin ku dê zanibe ku hûn hewce ne ku bi êş bixebitin, hestên xwe cidî bigirin û çareseriyekê bibînin.

Pir caran ne gengaz e ku sedemên êş û nexweşiyê yekser zanibin, ji ber vê yekê fêrbûna rewşa êş girîng dibe. Ins ewlekarî tenê xirabtir dike.

Piştgiriya laşî ya laşî û piştgiriya psîkolojîk, lêkolîn, tespîtkirin, teqezkirin, û girêdana sedema sedemî ya zelal a di derheqê nîşan û dermankirina wan de çi ye ku nexweş hêvî û heq dikin.

Perwerdehiya li ser êş çawa alîkariya nexweşan dike

Painş li nexweşên bi onkolojî; êşa ku bi guhertinên bi temenê ve têkildar e; pêhev; bebek; êşên neuropatîk û celebên din, ên ku jixwe ji hêla neurofîziyolojîstan ve bi hûrgulî têne lêkolîn kirin ji bo ku ew çawa ji hev cûda dibin û çawa meriv fêrî nexweşan dike ku di derbarê êşa xwe de bêtir agahdar bibin û ji wan re bibin alîkar ku vê ezmûnê hêsantir biceribînin.

Theiqasî ku êş zêde bimîne û ew hêrstir bibe, ew ê bandortir (ango, yên ku bandorê li rewşa derûnî dikin) dibe ku faktor zêde bibin. Em dikarin ji bandorên mumkin ên êş aciz bibin û bi vî rengî hêviyên xwe ji bo başbûnê kêm dikin.

Ev diyar dibe ku awayê ku em êşa xwe fêm dikin ezmûna xweya kesane çêdike û dikare bibe faktorek sereke di başbûnê de.

Lêbelê, fîzyoterapîst Louis Gifford wiha dibêje: "Nexweşek ku ji terapîstê xwe fêr bû ku êşa wî bi rastî nayê wê wateyê ku nexweşiyek ji nişkê ve ji ser kursiya xwe rabû, çû malê û li bîsîkleta xwe di nav 5 salan de cara yekem ajot… ew tine ye!"

Perwerdehiya êşê di heman demê de derbarê birrîna hevsengiyê di navbera nexweş û pisporên tenduristiyê de ye jî, ji ber ku ev tê vê wateyê ku ji bo rewşenbîrî, exlaqî an rêberî û piştgiriyê bide. Alîkariya nexweşan fam bikin ku jiyan li vir û naha dikare jiyan bike, û hewce nake ku li bendê bin.

Zanista êşê ji nexweşê re dibe alîkar ku ji perçeyek taybetî ya laş an organa ku diêşe veqetîne. Di şûna wê de, ew we motîve dike ku hûn li ser sedema êş û pergala rehikan a hestiyar bifikirin.

Fêrbûn çawa ye?

Rangealakiyên perwerdehiyê yên cûr be cûr hene: şêwirînên yek-li-yek, civînên komê, podcastên vîdyoyê û bihîstinê, broşurên agahdariyê û pirtûkan, komên piştgiriya online û civînên derveyî.

Perwerdehiya êşê bandor dike:

  • kêmkirina êşa nexweşan;
  • helwesta li hember êşa wan;
  • leza başbûnê;
  • tirsandina asta rewşa wan;
  • çalakiya motor û werzişê zêde bikin;
  • îstîkrarbûna rewşa psîkolojîk û vegera hêviya başbûnê.

Painêş ji nîşana fîzîkî bêtir e. Ev normal e

Ew bi zanistî hatibe îsbat kirin ku êş pir zêdetir tenê wekî nîşanek laşî ye. Pisporan pêşniyar dikin ku êş dikare tenê ji nivişandinê (çalakiya di navbêna nervê ya pergala nervê de) fenomenek berfireh be, û dibe ku ew hêmanek neurolojîk hebe.

"Ez dixwazim ku mirov pê zanibin ku êş bêtir ji nîşanek ku bi dengek an pirsnameyek tête nivîsandin e. Pain ezmûnek e ku dikare xwe bi gelek awayan diyar bike. Lêbelê, em bixwe dikarin bandorê li êşa me bikin, "got Ben Cormack, ku 15 sal in di zanistiya êş, tevger û rehabîlîtasyonê de ye û xwedan Cor-Cinetic, pargîdaniyek perwerdehiyê ye. blog li ser mijara fîzyoterapî û biyopsîsolojiyê.

Hebûn hejmarek mînakên balkêş, ku pisporan di pratîkê de civiyan:

  • êşa ku li şervanek birîndar bibû di şer de nehat vegotin heya ku ew rakirin nexweşxaneyê;
  • birînên heman rengî di nexweşên cûda de reaksiyonên êşên cûda yên girîng çêdikin; zêrzemîna li ser çerm du caran ji ya din kûr e, nabe ku êş mezin bibîne du caran bi qasê;
  • çima 40% ji kesên bi birînên tirsnak hêj kêm an kêm bi êşa giran;
  • çima 51% ji amputees rapora êşa phantom û% 76% hestên phantom ragihandine, di nav de sar, hestên elektrîkî û tevgera laşê phantom;
  • çima heya 70% ji mirovan êşê an nîşanên têkildar ên ku ji encamên radyografiyê / MRI re têkildar nabêjin.

Di gotara xwe de "osciqas ji we re pirrjimar hewce dike?" Ben Cormack bi heman awayî navê "modela hişmendiya hevpar" pêşkêş dike. Li navenda xwe helwestek kesane ya bi êş û helwestek subjektîf a kesane heye (Di heman demê de diagram de li jêr binêrin).

Model ji pênc pêkhateyên jêrîn pêk tê:

  1. Ev çi êş e û çi ye?
  2. Causedi bû sedema wê?
  3. Encamên vê êşa çi ne? Conclusionsi encam dikare were derxistin?
  4. Ma çiqas baş dikarim vê êşê kontrol bikim?
  5. Kengî ev êş berdewam dike?

Kiryarên cîhanî yên perwerdehiyê di derbarê êş û pêkanînên li Ukraynayê de

Komeleya Navneteweyî ji bo Xwendina êş - IASP - 2018-an wekî salek gerdûnî ya գերազանցiyê di perwerdehiya êşê de destnîşan kir. Tevî pêşkeftina di xwendina vê êşê de, di her wate û mijarek de, hîn jî kêmasiyek têgihiştin û pêkanîna perwerdehiya êşê heye.

Perwerdehiya Neuroscience ya êş (PNE) ji dersên perwerdehiyê ji bo nexweşan pêk tê. Ev nêzîkatiya perwerdehiyê ji sala 2002-an vir ve ji hêla fîzyoterapîstan ve tête derman kirin welatên cuda, tevî Keyaniya Yekbûyî, Dewletên Yekbûyî û Australia.

PNE feraseta êşê diguherîne. Mînakî, nexweş bawer kir ku tevnê xesar sedema sereke ya êşê bû, û piştî ku di neurofîziyolojiya êşê de perwerdehiyek dît, wî fêhm kir ku êş dikare rewşa rastîn a tevnê çewt nîşan bike, û dibe ku encama rehikên zêde hestyar be. Wekî encamek, nexweşan kêmbûna tirsê, hilweşîna bîranîna êşa bi tevgerê re têkildar bû, û dilxwaziya tevgerê zêde kirin.

Li Ukraynayê, pêşkeftina perwerdehiyê di derbarê êş de "di qonaxa embryonic" de ye, got Dmitry Dmitriev, profesor û doktorê zanistên bijîjkî. Zanist li VNMU. Pirogov û serekê edîtorê kovara PAIN-ê ye.
Mijar bi rêya medyayên profesyonel ên wekî "Dermanê êşê"Activities çalakiyên ji civaka bijîjkî"Doktor difikire». Projeyên Ukraynî yên li ser perwerdehiya êşê ev sê sal in hebûn.

Yekem û heya niha tenê "Navenda êşê" li VOKVETS (Vinnytsia Regional Clinical Endocrinology Dispensary) li Vinnytsia di Septemberlon 2019 de hate vekirin. Karê sazûmanê ew e ku alîkariya nexweşên kronîk bike. Dmitry Dmitriev seroka beşa anesthesiolojiyê ya li beşa lênihêrîna hişk ya navendê dike.
Heya nuha, plan hene ku organîzasyonek "dibistana nexweş" saz bikin, ku plan dike ku bi teknîkên ku li ser êşê bişkînin û çawa bi wê re bijîn, nexweşan peyda bikin. Her weha di binê pêşkeftinê de projeyek heye ku plan dike ku bijîjk û ​​psîkologan bicivînin.

Perwerdehiya nîskolojiyê ya êş, têgehek sedsala 21-an e ku armanc ew e ku meriv ji nû ve bifikire ka meriv çawa êşa wan fêm dike û ji wan re dibe alîkar ku bi êşa li vir û naha bijîn. Ji bo Ukrainekraynayê, ev warê derman nûvan e, lê, bê guman, xwedî maf û daxwaziya pêşkeftinê ye.

text: Natalia Burylo
Collages: Victoria քաղաքապետova

Materyalên mîna

Materyalên populer

Tu ketî guhertoya beta malpera ritmy.media. Ev tê vê wateyê ku malper di binê pêşkeftin û ceribandinê de ye. Ev ê ji me re bibe alîkar ku em di malperê de hejmara çewtî û aciziyên herî zêde bidin nasîn û malperê ji bo we di pêşerojê de hêsan, bandor û xweş çêbikin. Ger tiştek ji we re nebe, an hûn dixwazin di fonksiyona malperê de tiştek çêtir bikin - bi her awayî ji bo we re bi me re têkilî têkilî daynin.
BETA